แนวโน้มการอ่านหนังสือในปี 2026 เรากำลังเห็นปรากฏการณ์ “สวนทาง” แม้เทคโนโลยีล้ำหน้า แต่คนรุ่นใหม่ (Gen Z และ Millennials) กลับโหยหาความคลาสสิกในบางแง่มุม กลายเป็นปรากฏการณ์ “Digital Detox” ผ่านหนังสือเล่ม
แม้จะเป็น Digital Natives แต่คนรุ่นใหม่ในปี 2026 เริ่มมีเทรนด์ “Analogue Lifestyle” มากขึ้น หนังสือเล่มกลายเป็น “พื้นที่ปลอดภัย” จากหน้าจอและการไถฟีด เพื่อลดอาการเหนื่อยล้าทางสายตาและสมอง หนังสือกลายเป็นเครื่องประดับทางวัฒนธรรมที่สะท้อนตัวตน รสนิยม และไลฟ์สไตล์ผ่านการจัดชั้นหนังสือหรือการถือหนังสือในที่สาธารณะ
คนรุ่นใหม่ไม่ได้อ่านน้อยลง แต่ “วิธีการอ่าน” เปลี่ยนไป ถึงจะชอบคลิปสั้น แต่เมื่อเข้าสู่โหมดการอ่าน พวกเขาโหยหาการเล่าเรื่องที่ลึกซึ้ง เพื่อทำความเข้าใจประเด็นที่ซับซ้อน เช่น สุขภาพจิต, อัตลักษณ์, และความสัมพันธ์ สร้างพฤติกรรมการอ่านแบบ “รวดเดียวจบ” คล้ายกับการดูซีรีส์ โดยเฉพาะในกลุ่มนิยายวาย นิยายแฟนตาซี และ Light Novel
ขณะที่การตัดสินใจเลือกอ่านหนังสือของคนรุ่นใหม่ ไม่ได้มาจากคำวิจารณ์ของนักวิจารณ์มืออาชีพอีกต่อไป แต่มาจาก BookTok & Bookstagram พลังของรีวิวสั้นๆ ที่เน้นอารมณ์ ความรู้สึก มีผลอย่างมากต่อยอดขายหนังสือเล่มและอีบุ๊ค
ข้อมูลล่าสุดในปี 2568-2569 ระบุพฤติกรรมการอ่านของคนไทยรุ่นใหม่ ใช้เวลาการอ่านเฉลี่ยสูงถึง 1.5 – 2 ชั่วโมงต่อวัน (ซึ่งมากกว่าความเชื่อเดิมที่ว่าคนไทยอ่านน้อยมาก) ประเภทที่นิยมสูงสุด ได้แก่ 1. นิยายและวรรณกรรม (38%) โดยเฉพาะแนววาย (Y) ที่ครองสัดส่วนถึง 21% 2. การ์ตูนและ Light Novel (21%) เน้นความบันเทิงและการหลบหนีจากความจริง 3. จิตวิทยาและการพัฒนาตนเอง (18%) เพื่อปรับตัวในยุคเศรษฐกิจผันผวน
อย่างไรก็ตาม ด้วยภาวะเศรษฐกิจในปี 2026 ที่มีความท้าทาย แม้จะรักหนังสือเล่ม แต่คนรุ่นใหม่ก็ยังหันไปซื้อ E-book มากขึ้น เพราะราคาที่ถูกกว่า (ค่าเฉลี่ยหนังสือเล่มพุ่งไปที่ 290-300 บาท ขณะที่ E-book ช่วยประหยัดได้มากกว่า) บริการอ่านแบบเหมาจ่ายรายเดือนเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น เพราะตอบโจทย์ความคุ้มค่าและพฤติกรรมการลองอ่านหลายๆ เล่มพร้อมกัน พวกเขาพร้อมจะสลับไปมาระหว่างความสะดวกของดิจิทัลและความสุนทรีย์ของหน้ากระดาษตามสถานการณ์
ข้อมูลที่น่าสนใจอีกด้านพบว่า กลุ่มผู้สูงอายุ เริ่มหันมานิยมอ่าน E-book มากขึ้น อาจด้วยเหตุผลเรื่องการปรับขนาดตัวอักษรและความสะดวก ส่งผลต่อแนวโน้มตลาด E-book ในเมืองไทยในปี 2025-2026 กำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่ไม่ได้เป็นเพียงแค่ “ทางเลือก” ของการอ่าน แต่กำลังกลายเป็น “ระบบนิเวศดิจิทัล” ที่เติบโตอย่างแข็งแกร่ง มูลค่าประมาณ 3,000 ล้านบาท โดยมีการเติบโตอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงหลังโควิด-19
อุปกรณ์อ่าน (E-reader) ในไทยเติบโตก้าวกระโดด โดยในปี 2024 มีมูลค่าประมาณ 140 ล้านบาท (เพิ่มขึ้น 60% จากปี 2023) สะท้อนให้เห็นว่านักอ่านชาวไทยเริ่มลงทุนกับอุปกรณ์เพื่อการอ่านจริงจังมากขึ้น เพื่อลดการรบกวนจากโซเชียลมีเดีย
